بانکداری چیست؟ شاید این سؤال ساده به نظر برسد و بسیاری تصور کنند که بانکداری تعریف مشخص و سادهای دارد؛ اما در مصاحبههای استخدامی، آشنایی با یک تعریف دقیقتر و علمیتر از بانکداری میتواند به شما کمک کند تا حرفهایتر به سؤالات پاسخ دهید و سطح دانش خود را بهتر نشان دهید.
از آنجا که مباحث بانکی از موضوعات مهم در بسیاری از آزمونهای استخدامی بانکها محسوب میشوند، آشنایی با مفاهیم اصلی بانکداری و شناخت حوزههای مختلف آن میتواند به آمادگی بهتر داوطلبان کمک کند. در این مقاله، 10 حوزه مهم و سرفصل آموزشی مرتبط با بانکداری را معرفی میکنیم و هرکدام را از نظر مفهوم، موضوعات اصلی و نکات مهم برای آزمونهای استخدامی بانکها بررسی خواهیم کرد.
10 حوزه مهم بانکداری برای آزمون استخدامی بانکها
برای مطالعه مباحث بانکی، بهخصوص در آزمونهای استخدامی، میتوان موضوعات مختلف را در 10 حوزه مهم دستهبندی کرد:
- بانکداری داخلی 1
- بانکداری داخلی 2
- حقوق بانکی
- حسابداری بانکی
- نرخ بهره
- پول و مباحث پولی
- مبارزه با پولشویی
- بانکداری الکترونیک
- بانکداری بینالملل
- بانک مرکزی و سیاستهای پولی
هر یک از این موارد تعاریف جدا و نکات مهم خود را دارند و دانستن آنها برای شناخت نظام بانکی، مفاهیم پولی و ... نیاز است. در ادامه هر یک از این مباحث رو همراه با نکات مهم بررسی میکنیم. در ترازسازان، تمامی این مباحث را در قالب دوره جامع استخدامی بام و بهصورت ویدیوهای آموزشی، منظم و هدفمند برای شما گردآوری کردهایم تا مسیر آمادگی برای آزمونهای استخدامی بانکها را با برنامهای مشخص طی کنید و با آمادگی بیشتری برای قبولی قدم بردارید.
اگر هدفتان قبولی در آزمونهای استخدامی بانکهاست، دوره جامع بام میتواند نقطه شروع مسیر شما باشد.
بانکداری داخلی 1 چیست؟ تجهیز منابع
بانکداری داخلی 1 بیشتر بر تجهیز منابع تمرکز دارد. منظور از تجهیز منابع، روشهایی است که بانکها از طریق آنها منابع مالی موردنیاز خود را جذب و برای انجام فعالیتهای بانکی آماده میکنند. یکی از مهمترین منابع بانکها، سپردههای مشتریان است. سپردهها انواع مختلفی دارند و هرکدام از نظر شرایط، ویژگیها و کاربرد با یکدیگر متفاوت هستند.
مهمترین مباحث بانکداری داخلی 1
از جمله موضوعات مهم این بخش میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- مفهوم تجهیز منابع
- انواع سپردههای بانکی
- سپردههای قرضالحسنه
- سپردههای سرمایهگذاری
- حسابهای بانکی و ویژگیهای آنها
- عملیات مربوط به افتتاح و بستن حساب
- حقوق و تعهدات بانک و مشتری
- چک و عملیات مرتبط با حساب
- خدمات بانکی مرتبط با سپردهها
در آزمونهای استخدامی بانکها، شناخت انواع سپردهها، ویژگیهای حسابهای بانکی و مقررات مرتبط با عملیات بانکی اهمیت زیادی دارد.
بانکداری داخلی 2 چیست؟ تخصیص منابع
اگر بانکداری داخلی 1 بیشتر به تجهیز و جذب منابع مربوط باشد، بانکداری داخلی 2 بر تخصیص منابع تمرکز دارد.
بانک پس از جذب منابع، آنها را در چارچوب مقررات و سیاستهای اعتباری، در قالب تسهیلات و سایر فعالیتهای مجاز تخصیص میدهد. به همین دلیل، یکی از مهمترین موضوعات بانکداری داخلی 2، اعطای تسهیلات بانکی است.
مهمترین مباحث بانکداری داخلی 2
- مفهوم تخصیص منابع
- تسهیلات بانکی
- انواع تسهیلات
- عقود بانکی
- تسهیلات قرضالحسنه
- عقود مبادلهای و مشارکتی
- اعتبارسنجی مشتریان
- وثایق و تضمینهای تسهیلات
- بازپرداخت تسهیلات
- مطالبات و معوقات بانکی
- ریسک اعتباری
حقوق بانکی چیست؟
حقوق بانکی به مجموعه قوانین، مقررات و ضوابطی گفته میشود که بر فعالیت بانکها و روابط میان بانک، مشتری و سایر اشخاص حاکم است.
بانکها نمیتوانند فعالیتهای خود را صرفاً بر اساس تصمیمات داخلی انجام دهند؛ بلکه بخش قابلتوجهی از عملیات بانکی تحت تأثیر قوانین و مقررات قرار دارد. به همین دلیل، آشنایی با حقوق بانکی برای کارکنان و داوطلبان آزمونهای استخدامی بانکها اهمیت دارد.
مهمترین مباحث حقوق بانکی
- قوانین و مقررات مرتبط با بانکها
- رابطه حقوقی بانک و مشتری
- قراردادهای بانکی
- مقررات مربوط به تسهیلات
- چک و اسناد تجاری
- ضمانت و وثایق
- مسئولیتهای بانک
- مقررات مربوط به حسابهای بانکی
- قوانین مرتبط با وصول مطالبات
- مقررات مبارزه با پولشویی
برای داوطلبان آزمونهای استخدامی، آشنایی با اصطلاحات حقوق بانکی و قوانین و مقررات مهم و پرتکرار میتواند در پاسخگویی به سؤالات این بخش مؤثر باشد.
حسابداری بانکی چیست؟
حسابداری بانکی یکی از حوزههای تخصصی نظام بانکی است که به ثبت، طبقهبندی، کنترل و گزارش رویدادهای مالی بانکها میپردازد.
حسابداری بانک در برخی زمینهها با حسابداری شرکتهای معمولی تفاوت دارد؛ زیرا بانکها با حجم گستردهای از سپردهها، تسهیلات، درآمدها و هزینههای بانکی، عملیات ارزی و سایر رویدادهای مالی سروکار دارند.
مهمترین مباحث حسابداری بانکی
- ماهیت حسابهای بانکی
- ثبت عملیات مالی بانک
- حسابداری سپردهها
- حسابداری تسهیلات
- درآمدها و هزینههای بانکی
- صورتهای مالی بانک
- داراییها و بدهیهای بانک
- مطالبات بانک
- ذخایر و کاهش ارزش داراییها
- عملیات ارزی
شناخت اصول اولیه حسابداری بانکی میتواند برای پاسخگویی به سؤالات تخصصی آزمونهای استخدامی بانکها مفید باشد.
نرخ بهره چیست؟
نرخ بهره یکی از مفاهیم مهم در اقتصاد پولی و بانکداری است. به زبان ساده، نرخ بهره بیانگر هزینه استفاده از پول در طول زمان است. در نظام بانکی، نرخهای مختلفی در ارتباط با سپردهگذاری، تسهیلات و سایر فعالیتهای مالی مطرح میشوند. بنابراین برای درک بهتر عملکرد بانکها، لازم است مفاهیمی مانند نرخ بهره، نرخ سود، هزینه تأمین مالی و بازده را بشناسیم.
مهمترین مباحث نرخ بهره
- مفهوم نرخ بهره
- نرخ بهره ساده و مرکب
- رابطه نرخ بهره و ارزش پول در طول زمان
- نرخ سود سپردهها
- نرخ سود تسهیلات
- نرخ بهره واقعی و اسمی
- تأثیر نرخ بهره بر سرمایهگذاری
- *ارتباط نرخ بهره با تورم
این مباحث علاوه بر آزمونهای استخدامی، برای درک بهتر سیاستهای پولی و عملکرد نظام بانکی نیز اهمیت دارند.
پول و مباحث پولی چیست؟
پول یکی از بنیادیترین مفاهیم در اقتصاد و بانکداری است. پول در اقتصاد کارکردهایی مانند وسیله مبادله، واحد سنجش ارزش و ذخیره ارزش دارد. شناخت مفهوم پول، انواع پول و نحوه ایجاد و گردش آن در اقتصاد، پایه مهمی برای درک عملکرد بانکها و بانک مرکزی محسوب میشود.
مهمترین مباحث پول
- تعریف و کارکردهای پول
- انواع پول
- عرضه پول
- تقاضای پول
- نقدینگی
- خلق پول بانکی
- ضریب فزاینده پولی
- پایه پولی
- رابطه پول و تورم
- رابطه پول و تولید
این بخش ارتباط نزدیکی با مباحث بانک مرکزی و سیاستهای پولی دارد و از موضوعات مهم در مطالعه اقتصاد پولی و بانکی محسوب میشود.
مبارزه با پولشویی چیست؟
مبارزه با پولشویی یکی از حوزههای مهم نظارتی در نظام بانکی است. بانکها به دلیل ارتباط مستقیم با جریانهای مالی، نقش مهمی در شناسایی و جلوگیری ��ز سوءاستفاده از سیستم مالی برای پنهان کردن منشأ غیرقانونی وجوه دارند.
پولشویی به فرآیندی گفته میشود که طی آن تلاش میشود منشأ غیرقانونی درآمد یا دارایی پنهان شود یا وجوه حاصل از فعالیتهای غیرقانونی، قانونی جلوه داده شوند.
مهمترین مباحث مبارزه با پولشویی
- مفهوم پولشویی
- مراحل و روشهای پولشویی
- شناسایی مشتری (KYC)
- شناسایی و ارزیابی ریسک مشتری
- معاملات و عملیات مشکوک
- گزارش معاملات مشکوک
- احراز هویت مشتریان
- الزامات نظارتی بانکها
- تأمین مالی تروریسم
- مسئولیت کارکنان و مؤسسات مالی
آشنایی با این مفاهیم برای کارکنان بانک اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اجرای صحیح الزامات مبارزه با پولشویی یکی از بخشهای مهم کنترل و نظارت در نظام بانکی است.
بانکداری الکترونیک چیست؟
بانکداری الکترونیک به ارائه خدمات بانکی از طریق ابزارها و بسترهای الکترونیکی گفته میشود و بخش مهمی از خدمات بانکی امروزی را تشکیل میدهد.
با توسعه فناوری، بسیاری از خدماتی که در گذشته تنها از طریق شعبه انجام میشدند، اکنون از طریق اینترنت، تلفن همراه، دستگاههای خودپرداز و سایر ابزارهای الکترونیکی قابل انجام هستند.
مهمترین مباحث بانکداری الکترونیک
- بانکداری اینترنتی
- بانکداری همراه
- دستگاههای خودپرداز
- پایانههای فروش
- پرداختهای الکترونیکی
- کارتهای بانکی
- درگاههای پرداخت
- امنیت تراکنشها
- احراز هویت الکترونیکی
- بانکداری دیجیتال
در آزمونهای استخدامی، علاوه بر تعریف بانکداری الکترونیک، شناخت ابزارها، خدمات و مفاهیم امنیتی این حوزه نیز اهمیت دارد.
بانکداری بینالملل چیست؟
بانکداری بینالملل به فعالیتها و خدمات بانکی مرتبط با روابط مالی و تجاری میان کشورها و اشخاص و مؤسسات فعال در سطح بینالمللی میپردازد. این حوزه به دلیل ارتباط مستقیم با تجارت خارجی، ارز و پرداختهای بینالمللی، مفاهیم تخصصی متعددی دارد.
مهمترین مباحث بانکداری بینالملل
- ارز و بازار ارز
- نرخ ارز
- عملیات ارزی
- حسابهای ارزی
- اعتبارات اسنادی (LC)
- حوالههای ارزی
- ضمانتنامههای بینالمللی
- روابط کارگزاری بانکی
- تأمین مالی تجارت خارجی
- ریسکهای ارزی
برای داوطلبان آزمونهای استخدامی بانکها، آشنایی با مفاهیم پایه عملیات ارزی و ابزارهای تأمین مالی تجارت خارجی میتواند اهمیت زیادی داشته باشد.
بانک مرکزی و سیاستهای پولی چیست؟
بانک مرکزی در نظام پولی و بانکی هر کشور نقش مهمی در تنظیم و نظارت بر فعالیتهای پولی و بانکی دارد. یکی از مهمترین وظایف آن، اجرای سیاستهای پولی در چارچوب قوانین و اهداف تعیینشده است. سیاست پولی به مجموعه اقداماتی گفته میشود که با هدف تأثیرگذاری بر شرایط پولی و اعتباری اقتصاد انجام میشوند.
مهمترین مباحث بانک مرکزی و سیاستهای پولی
- وظایف و اختیارات بانک مرکزی
- پایه پولی
- عرضه پول
- نقدینگی
- ابزارهای سیاست پولی
- نرخهای سیاستی
- عملیات بازار باز
- ذخیره قانونی
- کنترل و نظارت بر بانکها
- رابطه سیاست پولی و تورم
شناخت وظایف بانک مرکزی و ابزارهای سیاست پولی، یکی از مباحث مهم برای درک ساختار نظام بانکی و اقتصاد پولی است.
معرفی بهترین منابع و کتابهای بانکداری برای آزمون استخدامی بانکها
داشتن منابع معتبر و مناسب، یکی از دغدغههای اصلی داوطلبان آزمونهای استخدامی بانکهاست. انتخاب یک منبع مناسب برای هر مبحث میتواند مطالعه را هدفمندتر کند و به داوطلب کمک کند زمان خود را روی موضوعات مهمتر متمرکز کند.
در جدول زیر، بهترین منابع پیشنهادی برای مطالعه آزمون استخدامی بانکها را معرفی کردهایم.
| مبحث |
نام نویسنده |
| پول و ارز بانکداری |
دکتر لشکری |
| پول و ارز بانکداری |
دکتر فرجی |
| پول و ارز بانکداری |
دکتر شریفی |
| کتاب بانکداری داخلی 1 و 2 |
موسسه عالی بانکداری |
| بانکداری عملیاتی |
دکتر طوبایی |
| اقتصاد خرد و کلان |
محسن نظری |
| اصول حسابداری 1 و 2 |
دکتر نورش، جمشید اسکندری |
| استعداد تجصیلی |
وکیلی فر |
| زبان انگلیسی |
کتاب 504 |
| مدیریت |
جلالیان، مقیمی، رابینز |
هنگام انتخاب منابع، بهتر است علاوه بر کتابهای آموزشی، به دفترچه و سرفصلهای رسمی آزمون موردنظر نیز توجه کنید؛ زیرا منابع و ضرایب آزمونهای مختلف ممکن است با یکدیگر تفاوت داشته باشند.
جمعبندی؛ برای آزمون استخدامی بانک چه مباحثی را بخوانیم؟
بانکداری فقط به افتتاح حساب، دریافت سپرده یا پرداخت تسهیلات محدود نمیشود. برای شناخت بهتر نظام بانکی و آمادگی برای آزمونهای استخدامی بانکها، باید با مجموعهای از مباحث شامل بانکداری داخلی، حقوق بانکی، حسابداری بانکی، پول و نرخ بهره، مبارزه با پولشویی، بانکداری الکترونیک، بانکداری بینالملل و بانک مرکزی و سیاستهای پولی آشنا باشید.
البته بهتر است مطالعه خود را به حفظ تعاریف محدود نکنید. شناخت ارتباط میان مفاهیم، مطالعه دقیق منابع، مرور قوانین و مقررات و حل تستهای آزمونهای سالهای گذشته میتواند به آمادگی بیشتر شما برای شرکت در آزمون استخدامی بانکها کمک کند.
*اگر قصد شرکت در آزمون استخدامی بانکها را دارید، ابتدا دفترچه آزمون موردنظر خود را به دقت بررسی کنید و سپس مطالعه منابع را بر اساس سرفصلها و ضرایب همان آزمون برنامهریزی کنید.
سوالات متدوال
بانکداری مجموعهای از فعالیتها و خدمات مرتبط با جذب منابع، تخصیص منابع، ارائه خدمات مالی و انجام عملیات بانکی است که در چارچوب قوانین و مقررات انجام میشود.
- مهمترین مباحث بانکداری برای آزمون استخدامی بانکها چیست؟
از جمله مباحث مهم میتوان به بانکداری داخلی 1 و 2، حقوق بانکی، حسابداری بانکی، نرخ بهره، پول و مباحث پولی، مبارزه با پولشویی، بانکداری الکترونیک، بانکداری بینالملل و بانک مرکزی و سیاستهای پولی اشاره کرد.
- بانکداری داخلی 1 و 2 چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟
بانکداری داخلی 1 بیشتر بر تجهیز و جذب منابع، بهویژه سپردههای بانکی، تمرکز دارد؛ در حالی که بانکداری داخلی 2 بیشتر به تخصیص منابع و موضوعاتی مانند تسهیلات، عقود بانکی و اعتبارسنجی میپردازد.
- برای آزمون استخدامی بانکها چه مباحثی را بخوانیم؟
داوطلبان باید ابتدا دفترچه آزمون موردنظر خود را بررسی کنند و سپس بر اساس سرفصلها و ضرایب همان آزمون، مباحثی مانند بانکداری داخلی، حقوق بانکی، حسابداری بانکی، پول و نرخ بهره و سایر مباحث مرتبط را مطالعه کنند.
- برای مطالعه مباحث بانکداری آزمون استخدامی چه منابعی مناسب است؟
منابع مناسب به آزمون و سرفصلهای اعلامشده بستگی دارد. بهتر است علاوه بر منابع آموزشی، دفترچه آزمون و منابع رسمی معرفیشده برای همان آزمون نیز بررسی شود.